Kahve üretimi Antalya’da başladı

yaşar dağtekin – kahve meyvesi

Uzun yıllar Almanya’da yaşayan Yaşar Dağtekin, son 15 yıldır Gazipaşa’nın Yakacık Mahallesi’nde tropik meyve yetiştiriciliği üzerine planlı çalışmalar yapıyor. Yaşar Dağtekin, açık arazide avokado, ejder meyvesi, licthi, pasiflora, mango, papaya, longan gibi sıcak iklim meyvelerini başarıyla yetiştirmektedir. BATEM (Batı Akdeniz Tarımsal Araştırmalar Merkezi Enstitüsü) ve Akdeniz Üni. Ziraat Fak. ile birlikte tropik/subtropik meyve üretimi gerçekleştiren Yaşar Dağtekin son olarak kahve ağacından ürün elde etmeyi başardı.

Yaşar Dağtekin, 2005’te Gazipaşa’ya yerleştim. Tropik meyvelerden avokado, muz yetiştirmekle çiftçiliğe başladım. Benim kahve ağacına zaafım vardı. Anaç bulup kahve fidesi yetiştirdim ve üretip çoğaltmaya başladım. İlk başlarda zor oldu ama tekniğini öğrenince yeni fideler çimlendirip çoğaltmaya başladım. Şimdi ekilmiş 50-60 fide ve ağacım var. Ayrıca serada deneme amaçlı diktiğim fideler var. Kahve ağaçlarım dışarıda, Yakacık ikliminin Aralık-Şubat ayları arasında biraz soğuk; dallar ve yapraklara soğuk zarar veriyor, ama yarı kapalı serada muazzam başarı elde ettim. Hem verim yüksek hem ağaç zarar görmüyor. Akdeniz Üniversitesi bu konuda rapor hazırladı.

yaşar dağtekin – kahve meyvesi

Kahve meyvesinin hasat zamanı: “Kabuğu kiraz kırmızı rengini alınca toplanması gerekiyor. Bir taraftan da çiçeklenme başladı. Bugünlerde tamamıyla toplamamız gerekiyor. 10’un üzerinde meyve veren ağacım var. Bir fide 3 yaşından itibaren meyve vermeye başlar. Bir ağaçtan 2-3 kilogram meyve alırsak büyük başarı. Bizim bahçemizdeki ağaçlardan 20 kilogram ürün hasat ettim. Kahve meyvesi toplandıktan sonra kabuğundan ayrılması için 2-3 günden bir haftaya kadar suda bekletilmesi gerekiyor, “Fermente oluyor. Ondan sonra kabuğundan çekirdekleri elle veya makineyle ayrılıyor. Yeşil çekirdek kahve elde etmiş oluyoruz. Yani ithal ettiğimiz kahve şeklinde üretimimiz. Bunun kavrulması gerekiyor. Türk kahvesi veya diğer kahve türleri için çeşitli kavurma teknikleri var.

Türkiye’de ilk defa kahve meyvesi üretimi yapan Yaşar Dağtekin, “Uzun sürede getirisi olmayan, emek verilmesi gereken bir şeydi ve bugün üretimde başarılı olduk. İnşallah ileride daha da iyi olacak. Türkiye’nin iklim şartları, aslında her şeyin yetişmesine müsait. Hele bu güneş, su ve toprakta yetişmeyecek hiçbir şey yok. Burada bizim yaptığımız ar-ge çalışması, deniyoruz ve üreticilere örnek olmak istiyoruz. Şu anda burada üretilen kahveleri satın alma durumu yok. Amacımız ejder meyvesinde olduğu gibi üst düzey bir tanıtım” Kahveye yatırım yapacak kişiler olursa, “Bir sera kurar, bunun ispatı burada ve inşallah o seviyelere de geleceğiz. Şu anda yatırım yapacak kişiler arıyoruz. Örneğin muza önemli teşvik veriliyor.

Kahve petrolden sonra dünyada ticareti en çok yapılan ürün. Bizde niye üretim olmasın. Tamamen ihtiyacı karşılamasa bile belirli miktarda üretilebilir ve yavaş yavaş ileride muz gibi üretimi artabiliriz”

Kahve ilk defa Etiyopya-Kaffa bölgesinde keşfedildi. Yemen’de 13. yüzyılda fırınlanan kahvenin ortaya çıkışı; bir çobanın yorgun ve uyuşuk keçilerin kahve meyvelerini yemesiyle canlanmasına dayanır. 15. yüzyılda Yavuz Sultan Selim döneminde Yemen Valisi Özdemir Paşa, kahveyi İstanbul’a getirir. Saraydaki kahveci başı, sır tutmasını bilen bilge kişiydi. Venedikli tüccarlar, 1600’lerde kahveyi İstanbul’dan Avrupa’ya götürdüler. 1645 yılında İtalya’da bir ‘kahvehane’de satılmaya başlanır.

yaşar dağtekin – kahve meyvesi


Bölgede tropik meyve türü mangonun 7 yıldır ar-ge ve fide üretimini yapan Mustafa Ezici ise “Türkiye’de kahve üretimi yok ve Yaşar beyin ar-ge projesi var. Şu anda hasat yapılıyor. Biz 7 yıl önce mangoyu başlattık ve fidesini üretip satıyoruz. Türkiye bir süre sonra mangoda Avrupa’ya ihracatçı duruma gelecek. Mango dışında litchi, longan, papaya gibi 27 çeşit tropik meyve yetişiyor. Bunlara devlet teşvik verirse özellikle orman arazilerinde zeytin ve diğer meyvelerde olduğu gibi, ciddi miktarda üretilebilir. Bunların üretimini yaygınlaşırsa Türkiye bu tropik meyvelerden kısa sürede 1 milyar doların üzerinde ihracat geliri elde edebilir. Bu durumda hem çiftçi zenginleşir, Türkiye’ye döviz girer ve ithalatı da önlemiş oluruz. Örneğin mango muzun beş katı, narenciyenin on katı para kazandırabiliyor” 

Nur Topu Gibi Bir Ejder Meyvesi Doğdu!

Ejder Meyvesi | Üretici Yaşar Dağtekin | Gazipaşa
Tescilli ilk Tropikal Meyve Ejder Meyvesi | Üretici Yaşar Dağtekin | Gazipaşa

Gazipaşa ilçemizde (Antalya) son yıllarda üretilen “ejder meyvesi” lakaplı pithaya, anavatanı Meksika’dan çok uzaklarda, Türkiye’nin ilk tropikal meyvesi olarak tescil edildi.
Geçtiğimiz 30 Ağustos Zafer Bayramı Resepsiyonunda servis edilen ‘gizemli’ içecek “ejder suyu” büyük merak uyandırmıştı.

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile BATEM (Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü) ortak çabalarıyla temeli atılan tropik meyve projesi kapsamında 2012’de ABD Florida Eyaletinden passiflora, litchi, pitaya, longan, guava, mango  ve ejder meyvesi türünde 11 çeşit tropik meyve getirilerek, Gazipaşa ilçesinde farklı yerlerde uyumlu sonuçlar alındı.

Türkiye Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından Ejder Meyvesi ilk tescil edilen tropikal meyve oldu. Ayrıca bu kapsamda Pasiflora meyvesi de tescillendi.

30 Ağustos resepsiyonunda menu: Ejder suyu, starex meyvesi eşliğinde aloevera, zencefilli somonlu suşi.

Ejder Meyvesi taneyle satılmaktadır. Büyüklüğüne göre 10 ila 60 lira arasında satılan ejder meyvesi, içecek, tatlı, salata ve sade meyve olarak servis edilir. Soğuk olarak tüketilmesi lezzetini arttıracaktır.

Ejder Meyvesi

Gazipaşa Yakacık Mahallesi | Üretici Yaşar Dağtekin: “Ülkemizde ilk tescillenen tropikal meyve olan Ejder Meyvesi kazanç olarak memnun edici fakat; bahçe kurulumundan üretimine kadar özen isteyen bir ürün. Bakımını senelik yapıyoruz. Bilimsel verilere göre; sinir ve kemik sistemine, tırnaklara, göze faydalı olduğu biliniyor. Mineral ve vitamin bakımından çok zengin bir meyve.”

Yaşar Dağtekin- Pasiflora yetiştiricisi
Pasiflora

Yaşar Dağtekin ayrıca, Gazipaşa -Anamur arası denize bakan yamaçlarda yetişen pasiflora meyvesinin de güzel uyum sağladığını belirtti.
“Çarkıfelek olarak da bilinir. Meyvesinin güzel aroması var. Başka ülkelerde meyve suyu endüstrisinde kullanılıyor. Pazarlama sorunumuz yok. Rahatlatıcı etkisi var. Çocuklara öksürük şurubu olarak da veriliyor. Potasyum bakımından zengin, kalbe iyi geliyor. Uyku problemi yaşayanlar özellikle tercih ediyor. Senede iki kere ürün alabiliyoruz. Artık tescillendi, fide üretebileceğiz. Passiflora, dikildiği ilk yıl ve yılda 2 kez meyve veriyor. Olgunlaştığında kırmızıya yakın renge bürünen ve ağaçtan düşen, hasadı da çok kolay yapılan passiflora üreticiden tane olarak 2- 2,5 lira, kilogram olarak da 30 -45 TL’ye alınıyor. İçi kiviyi andıran meyvenin kendine özgü çok özel aroması var.”

Gazipaşa Ziraat Odası Başkanı Yusuf Çelik ise ilçede deneme amaçlı üç yıl önce ekilen pithayanın üretiminin her gün yaygınlaştığını belirtti.

İlçenin tropikal meyveler için uygun iklime sahip olduğunu anlatan Yusuf Çelik, “Denediğimiz her üründe başarılı olduk. Bu meyveleri, herkese tattırmak, yaygınlaştırmak istiyoruz. Çiftçilerimiz, fasulye, domates gibi ürünlerin yanında, tropikal meyvelere yöneldi. Ejder meyvesinin üretimi, bakımı da çok kolay. Sadece doğal su verilerek yetiştiriliyor” ifadelerini kullandı.